10 kluczowych zmian w procedurze habilitacyjnej w Polsce (VI 2023 – V 2025)
| # | Zmiana | Od kiedy obowiązuje | Na czym polega / praktyczny skutek |
|---|---|---|---|
| 1 | Publiczne kolokwium obowiązkowe | postępowania wszczęte ≥ 1 X 2023 | Komisja MUSI przeprowadzić publiczne kolokwium (nie tylko przy pozytywnych recenzjach). Uspójniono praktykę między dyscyplinami i zwiększono transparentność. (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego, Atelier redakcji tekstu) |
| 2 | Kolokwium pomijane przy ≥ 2 negatywnych recenzjach | 15 II 2023 (stosowane w całym badanym okresie) | Jeśli co najmniej dwie recenzje są negatywne, komisja kończy sprawę bez kolokwium – szybciej zamyka postępowania skazane na wynik negatywny. (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego, cm.ujk.edu.pl) |
| 3 | Kwalifikowany podpis elektroniczny i e-wniosek | V 07 2023 (rozporz. MEiN + komunikat RDN) | Każdy dokument w aktach (wniosek, oświadczenia, autoreferat) musi być podpisany kwalifikowanym e-podpisem i złożony wyłącznie przez portal RDN. Znosi to obieg papierowy między kandydatem a RDN. (Rządowy Dziennik Nawigacyjny, Gov.pl) |
| 4 | Pełne „e-akta” habilitacyjne | sukcesywnie od XI 2023 (RDN-poradnik) | Do wniosku dołącza się jeden pendrive/plik ZIP zawierający skany wszystkich pism; uczelnia ma też obowiązek przechowywać i archiwizować akta wyłącznie w formie cyfrowej. (Rządowy Dziennik Nawigacyjny, CMKP) |
| 5 | Transmisja on-line lub tryb hybrydowy kolokwium | standard od 2024 | Komisje muszą zapewnić publiczną transmisję (Teams / Zoom) albo umożliwić zdalne uczestnictwo recenzentom; uczelnia publikuje link w BIP. Pozwala to udział w dyskusji międzynarodowym ekspertom i szerokiemu gronu. (BIP Uni Łódź, BIP Uni Łódź, Wydział Nauk Ekonomicznych) |
| 6 | RDN: dane bibliometryczne nie mogą przesądzać oceny | 2024 — komunikat „Wymagania dokumentacyjne” | We wzorach RDN usunięto pola na IF/JCR i zastrzeżono, że recenzje muszą oceniać jakość i oryginalność, a nie same metryki. To przeciwdziała „punktozie”. (Rządowy Dziennik Nawigacyjny) |
| 7 | Sztywniejszy reżim jawności BIP/POL-on | doprecyzowany w poradniku XI 2023 | Podmiot habilitujący musi w ciągu 14 dni publikować w BIP: wniosek, skład komisji, recenzje, uchwałę i decyzję; dane są automatycznie zaciągane do POL-on. Brak publikacji wstrzymuje dalsze czynności. |
| 8 | Jednolite limity kosztów postępowania | 2024 (nowe zarządzenia rektorów na podstawie art. 182 PSWiN) | Wynagrodzenie: recenzent = 33 % min. pensji prof., przew./sekretarz = 33 %, członek = 17 %. Ogranicza rozpiętość opłat między uczelniami i ułatwia planowanie budżetu kandydata. |
| 9 | Nowa lista czasopism i wydawnictw (05 I 2024) | 05 I 2024 | Zmiana punktacji (np. progi 200 / 140 / 100 pkt) wpływa na to, czy dorobek spełnia wymogi „znaczącego wkładu”. Kandydaci często muszą uzupełniać publikacje, by osiągnąć próg jakości. (krasp.org.pl) |
| 10 | Tekst jednolity PSWiN 2024 i korekta terminów | 19 III 2024 (Dz.U. 2024 poz. 1571) | Ustawa skonsolidowała wcześniejsze nowelizacje i wyrównała terminy: RDN ma 3 miesiące na powołanie komisji, a komisja 6 mies. na recenzje. Pozwala to realnie śledzić postępy w POL-on. (Lex Polska) |
Co te zmiany znaczą dla habilitantów?
- Większa transparentność i jawność – kolokwium publiczne + transmisje on-line dają kontrolę środowiska nad standardem recenzji.
- Krótszy czas postępowania – dzięki e-obiegowi dokumentów, jasnym terminom i możliwości pominięcia kolokwium przy negatywnym wyniku.
- Wyższy próg merytoryczny – recenzenci muszą odnieść się do jakości badań, nie tylko do IF; warto przygotować syntetyczny opis wkładu i impact poza akademią.
- Koszty i planowanie – sprawdź, czy Twoja jednostka nie pobiera dodatkowych opłat ponad nowe limity; koszty otwartego dostępu (OA) możesz pokryć z 2 % kosztów bezpośrednich projektu (NCN).
- Strategia publikacyjna – punkty za artykuły z listy 2024 liczą się „historycznie” (rok publikacji = obowiązujący wykaz). Dobrze zaplanuj sloty w czasopismach 200/140 pkt, bo kolejne korekty list są zapowiadane na 2025.
Wskazówka praktyczna:
- przed złożeniem wniosku wygeneruj plik XAdES/PAdES z kwalifikowanym podpisem; pliki podpisane profilem zaufanym nie są akceptowane;
- do kolokwium przygotuj 5-minutową „pitch-deck” – komisje coraz częściej proszą o krótką prezentację online, zanim przejdą do szczegółowej dyskusji;
- monitoruj BIP swojej jednostki – brak terminowych publikacji można zaskarżyć do WSA jako poważne naruszenie procedury.
